Εμφανίζονται 100 (επί συνόλου 153) τίτλοι με αναζήτηση: Εορτές & πανηγύρια στην ευρύτερη περιοχή: "ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Περιφέρεια ΕΛΛΑΔΑ" .
ΑΝΑΡΡΑΧΗ (Κωμόπολη) ΚΟΖΑΝΗ
Xώρος συνάθροισης και αναψυχής την ημέρα της Καθαρής Δευτέρας.
ΓΡΕΒΕΝΑ (Πόλη) ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Τα «Ανακατωσάρια» αποτελούν το μεγάλο γλέντι που διοργανώνει η πόλη
των Γρεβενών, κάθε χρόνο τις απόκριες. Μπάντες με πνευστά και κρουστά κατακλύζουν
κάθε γωνιά της πόλης με ορμητήριο και κατάληξη την κεντρική πλατεία. Για τρία
μερόνυχτα η πόλη πλημμυρίζει με ήχους από τον Μπρέγκοβιτς, μαύρα πλατύγυρα καπέλα,
φούμο στο πρόσωπο, βεγγαλικά, φανούς, φωτιές σε βαρέλια, κέφι, χαρά και πολλές
εκπλήξεις. Οι καρναβαλιστές οπλίζονται με πολλή φανατσία και προετοιμάζονται για
το ξέφρενο αυτό γλέντι δέκα μήνες το χρόνο. Η διοργάνωση ανήκει στον δραστήριο
Μοτοσικλετιστικό Όμιλο Γρεβενών υπό την αιγίδα του Δήμου, της Νομαρχίας και άλλων
τοπικών φορέων. Στο πλαίσιο των αποκριάτικων εκδηλώσεων διοργανώνεται επίσης και
το περίφημο «Μανιταρογλέντι». Μανιταρόφιλοι, μοτοσικλετιστές, απόδημοι Γρεβενιώτες,
λαϊκοί οργανοπαίχτες από το Βελιγράδι κατακλύζουν την πόλη με μανιταρόπιτες μανιταρόσουπες
και πολλές άλλες μανιταρολιχουδιές, υπό τους χάλκινους ήχους παραδοσιακών μουσικών
οργάνων της Δυτικής Μακεδονίας. Οι Μανιταρόφιλοι αποτελούν έναν τοπικό σύλλογο
της Δυτικής Μακεδονίας, ο οποίος συμμετέχει στις σημαντικότερες εκδηλώσεις που
διοργανώνονται στην ευρύτερη περιοχή, όπως αποκριάτικες παρελάσεις, εκθέσεις φωτογραφίας
και το river party στο Νεστόριο
της Καστοριάς, με σκοπό να μυήσουν τους παρευρισκόμενους στο θαυμαστό κόσμο των
μανιταριών και τη μαγεία της φύσης. Κάθε καλοκαίρι διοργανώνουν την ετήσια γιορτή
Μανιταριού σε διάφορες περιοχές της Μακεδονίας.
Το κείμενο παρατίθεται τον Μάιο 2005 από την ακόλουθη ιστοσελίδα του Δήμου Χασίων
Στα Δ.Δ. Εμπορίου και Αναρράχης το βράδυ των Αποκριών σε κάθε γειτονιά του χωριού, ανάβονται φωτιές με κέθαρα (θάμνοι). Από το προηγούμενο βράδυ, κάθε γειτονιά, ξενυχτάει φυλάσσοντας τα κέθαρα χορεύοντας και τραγουδώντας, πίνοντας και τρώγοντας. Ο κόσμος συμμετέχει χορεύοντας γύρω από την φωτιά και τραγουδώντας τα παραδοσιακά αποκριάτικα τραγούδια (αθυρόστομα). Η συμμετοχή του κόσμου και σε αυτή την εκδήλωση είναι μεγάλη.
ΚΑΣΤΟΡΙΑ (Πόλη) ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Την Κυριακή της Μεγάλης Αποκριάς αναβιώνουν κατά το σούρουπο οι μεγάλες
φωτιές στις μεγάλες πλατείες της πόλης. Πρόκειται για παλαιοχριστιανικό έθιμο
που επέζησε μέσα στο χρόνο και έφτασε ως τις μέρες μας.
Οι μεγαλύτεροι μπουμπούνες είναι της πλατείας Ντουλτσού, της γειτονιάς
του Απόζαρι, της πλατείας Ομονοίας και του παλαιού Νοσοκομείου. Γύρω από την αναμμένη
Μπουμπούνα, οι παρευρισκόμενοι πίνουν και γεύονται κεράσματα της μέρας της Αποκριάς,
που καταναλώνονται εν όψει της Καθαράς Δευτέρας. Λαϊκές ορχήστρες παίζουν τοπικούς
παραδοσιακούς σκοπούς και ακολουθεί χορός μέχρι να σβήσει η μπουμπούνα.
Στα σπίτια, οι νοικοκυραίοι τηρούν το έθιμο του "Χάσκαρη".
Μετά το βραδινό φαγητό διασκεδάζουν όλοι με τις προσπάθειες που καταβάλλουν όλα
τα μέλη της οικογένειας για να "πιάσουν" με το στόμα ολάνοιχτο το βρασμένο
αυγό που τους προσφέρεται με τη βοήθεια ενός ξύλινου ραβδιού και μιας κλωστής
στην οποία δένεται το αυγό.
Το νόημα αυτού του εθίμου είναι συμβολικό : Με το αυγό κλείνει το
στόμα για την Σαρακοστιανή νηστεία. Με το αυγό ανοίγει ξανά τη νύχτα της Ανάστασης.
Το κείμενο παρατίθεται τον Απρίλιο 2003 από την ακόλουθη ιστοσελίδα, με φωτογραφία, του Δήμου Καστοριάς
ΟΡΕΣΤΙΔΑ (Δήμος) ΚΑΣΤΟΡΙΑ
Λαμβάνουν χώρα την Κυριακή της μεγάλης Αποκριάς, όπου κάθε γειτονιά της πόλης αλλά και των περισσοτέρων οικισμών συμμετέχει με τη δική της παλιαπούλια. Στο έθιμο αυτό παρέες από κάθε γειτονιά μαζεύουν λεπτά ξύλα (τσάκνα), τα στήνουν σε μεγάλους σωρούς και το βράδυ, μετά τις 8, ανάβουν φωτιές, συνοδεία μουσικής, χορού και παραδοσιακών μεζέδων. Οι παλιαπούλιες βραβεύονται από τον Δήμο με χρηματικά έπαθλα.
ΣΙΑΤΙΣΤΑ (Πόλη) ΚΟΖΑΝΗ
Οι αποκριές είναι ένα από τα ωραία και γραφικά έθιμα που έχει η αρχοντική
Σιάτιστα. Έτσι μόλις φτάσουν οι αποκριές, οι νοικοκυρές ετοιμάζουν ένα ωραίο γλύκισμα,
που στη Σιάτιστα λέγεται σαραϊλί και παρασκευάζεται ως εξής: Πλάθουν με ζυμάρι
τα πέτουρα (φύλλα), τα αραδιάζουν ένα, ένα στο σνι (ταψί) αφού τοποθετούν ανάμεσά
τους καρύδια κοπανισμένα και κανέλα, ζάχαρη και γαρύφαλο. Ρίχνουν λάδι καυτό και
μετά το ψήσιμο το σιροπιάζουν. Το μεγάλο ξεφάντωμα γινόταν τη μεγάλη αποκριά.
Πρωί-πρωί μας ξυπνούσαν οι πυροβολισμοί που έριχναν οι νέοι εδώ και εκεί για να
διασκεδάσουν με κουμπούρια (πιστόλια της παλιάς εποχής). Μετά το φαγητό οι γυναίκες
και τα κορίτσια έβγαιναν στη γειτονιά τους και έστηναν το χορό με τα ωραία παραδοσιακά
τραγούδια. Σήμερα οι παραδοσιακοί χοροί χορεύονται μόνο σε διάφορες γιορταστικές
εκδηλώσεις της Σιάτιστας.
Το βράδυ όλα τα μέλη της οικογένειας συγκεντρώνονται γύρω από το τραπέζι
και ο αρχηγός, ο πατέρας, κάνει το Χάσκα. Ακόμα το βράδυ της αποκριάς, τα παιδιά
επισκέπτονται τους γονείς, οι νύφες τις πεθερές, τους κουμπάρους και τους άλλους
συγγενείς τους, τους φιλούν το χέρι για να δείξουν το σεβασμό τους και να τους
ζητήσουν συγχώρεση κατά το χριστιανικό έθιμο.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό φυλλάδιο
του Δήμου Σιάτιστας
(1993).
ΑΙΑΝΗ (Κωμόπολη) ΚΟΖΑΝΗ
Ενα από τα πολλά παραδοσιακά έθιμα που διατηρούνται με όλη την παλιά τελετουργική μεγαλοπρέπεια και αξίζει ιδιαίτερης μνείας είναι οι «Λαζαρίνες». Έθιμο αρχαιοελληνικό που σχετίζεται με την αναγέννηση της φύσης και την ανανέωση της ζωής. Στους χριστιανικούς χρόνους συνδέθηκε με το έθιμο του Λαζάρου, ενώ στους χρόνους της Τουρκοκρατίας συμβόλιζε την ελπίδα του σκλαβωμένου γένους για την εθνική του απελευθέρωση. Κατά τις τριήμερες εορταστικές εκδηλώσεις κορίτσια από κάθε γειτονιά συγκροτούν παρέες και ντυμένες με τις γραφικότατες τοπικές φορεσιές χορεύουν τοπικούς χορούς, επισκέπτονται σπίτια και την Κυριακή των Βαίων, μετά τη θεία Λειτουργία στην Πλατεία του χωριού χορεύουν τον Τρανό Χορό.
ΑΜΥΓΔΑΛΙΕΣ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
Την Κυριακή των Απόκρεω αναβιώνει το έθιμο του «Φανού», όπου μετά
την παρέλαση και το διαγωνισμό του καρναβαλιού, ανάβεται στην πλατεία του χωριού
μεγάλη φωτιά και οι κάτοικοι χορεύουν γύρω της παραδοσιακούς χορούς, τραγουδώντας
ταυτόχρονα «αθυρόστομα» τραγούδια.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούλιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
Πρόκειται για παραδοσιακά κάλαντα, τα οποία τραγουδούν νέοι, ντυμένοι
τσολιάδες. Ενας από αυτούς φορώντας κουδούνια, γυρίζει το χωριό.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούλιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
Στην περιοχή «Σταυρός» του Δ.Δ. Αναρράχης, γίνεται το παραδοσιακό πέταμα του χαρταετού (διοργανώνεται διαγωνισμός), μοιράζεται φασολάδα, ελιές, χαλβάς, λαγάνες.
Στα Δ.Δ. Εμπορίου και Αναρράχης το βράδυ των Αποκριών σε κάθε γειτονιά του χωριού, ανάβονται φωτιές με κέθαρα (θάμνοι). Από το προηγούμενο βράδυ, κάθε γειτονιά, ξενυχτάει φυλάσσοντας τα κέθαρα χορεύοντας και τραγουδώντας, πίνοντας και τρώγοντας. Ο κόσμος συμμετέχει χορεύοντας γύρω από την φωτιά και τραγουδώντας τα παραδοσιακά αποκριάτικα τραγούδια (αθυρόστομα). Η συμμετοχή του κόσμου και σε αυτή την εκδήλωση είναι μεγάλη.
ΓΑΛΑΤΙΝΗ (Κωμόπολη) ΚΟΖΑΝΗ
Η παραδοχή του 14ου αιώνα ως χρόνου κτίσης και αρχής της ιστορίας
της Γαλατινής, προκύπτει από ένα συνδυασμό προφορικών διηγήσεων της λαϊκής παράδοσης
και της επισημότερης εκδοχής που υπάρχει και είναι ο Κώδιξ της μονής της Ζάβορδας.
Το βέβαιο είναι ότι η Γαλατινή είναι δημιούργημα των μεταβυζαντινών χρόνων. Η
ιστορία της, η παράδοσή της, οι δοξασίες, τα ήθη και τα έθιμα που ξεκινούν πριν
από 6 αιώνες περίπου και ακολούθησαν παράλληλα την πορεία και εξέλιξη του βορειοελλαδικού
ελληνισμού, έφθασαν μέχρι εμάς σήμερα άλλα ατόφια και αμετάβλητα και άλλα με μεταβολές
και επιδράσεις, κρατώντας όμως πάντοτε τον κεντρικό πυρήνα τους. Και αν λάβουμε
υπόψη κυρίως την οχυρή και απομονωμένη, γεωγραφικώς, θέση της Γαλατινής, την αυστηρή
και μέχρι σήμερα ακόμη τοπική κοινωνική οργάνωση και τη σχεδόν απόλυτη ακρίβεια
που ακολουθείται σε κάποια έθιμα και συνήθειες που αφορούν προσωπικότερες στιγμές
του βίου μας (θάνατος, γάμος, οικογένεια) καταλήγουμε στο ότι, αν πορευτούμε με
αναδρομικό κοίταγμα προς το παρελθόν θα πάρουμε το νήμα της συνέχειας της ιστορίας
και της παράδοσης της Γαλατινής, με ικανοποιητική ακρίβεια. Και έτσι είναι εύκολο
να ερμηνεύσουμε την πολιτιστική πορεία και κοινωνική ψυχολογία μας.
Ξετυλίγοντας λοιπόν το παρελθόν, στα πλαίσια του ετήσιου χρόνου, παρατηρούμε
μια πληθώρα τοπικών εθίμων και εορτών συνδεδεμένων κάθε φορά με θρησκευτικά, ιστορικά,
κοινωνικά και άλλα γεγονότα. Ιδιάζουσα θέση στην πολυσχιδία και πολυμορφία της
τοπικής παράδοσης κατείχε το έθιμο «του Χορού της Ρόκας». Επιγραμματικά πρόκειται
για ένα χορό που ονομαδότησε με το πέρασμα των χρόνων μια ευρύτερη χορευτική εκδήλωση
σε συγκεκριμένο χρόνο.
Ο χορός της Ρόκας έλκει την απαρχή του ίσως από την κτίση της Γαλατινής.
Θεωρούμε ότι θα ήταν ματαιοπονία και επικίνδυνο επιστημονικά να προσπαθήσουμε
να εντοπίσουμε τον ακριβή χρόνο της γέννησης του εθίμου. Σήμερα πάντως οι πλέον
ηλικιωμένοι κάτοικοι του χωριού βεβαιώνουν ότι το έθιμο κρατούσε και στα χρόνια
των προπαππούδων τους. Στο τέλος μετά ακολουθούσαν οι ανύπαντρες κοπέλες χωρίς
το κροσσωτό κεφαλομάντηλο, συνήθως με τα μαλλιά πλεγμένα. Το θέαμα αυτό συνοδευόμενο
με τραγούδια εύθυμα γινόταν πάθος, προκαλούσε αισθήματα βαθιά ανθρώπινα. Ο χορός
της Ρόκας γινόταν κατά τη δύση του ήλιου την Τρίτη μόνο Ημέρα του Πάσχα. Όμως
οι γυναίκες έστηναν χορό ντυμένες με την τοπική ενδυμασία κάθε απόγευμα των τριών
ημερών που κρατούσε ο εορτασμός του Πάσχα. Γινόταν ξεχωριστά σε κάθε μαχαλά και
μόνο τα τελευταία χρόνια η αναβίωση γίνεται μ' έναν χορό στην Πάδη (Πάδ) στο κέντρο
του χωριού. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του γεροντότερου της Γαλατινής Γκόβτζια
Μιχαήλ, 97 χρονών σήμερα, μετά το 1912, έτος απελευθέρωσης του Μακεδονικού χώρου,
στο χορό έμπαιναν κάποια στιγμή και οι άνδρες κρατώντας ψηλά την ελληνική σημαία
για αυτονόητους λόγους.
Ο τελευταίος, σημειωτέον, «επώνυμος» χορός της Ρόκας τοποθετείται
στο τέλος του 19ου αιώνα, περίπου το 1880 κι αυτό γιατί τη στιγμή που εξελισσόταν
ο χορός κατέφθασαν Τούρκοι στρατιώτες καβαλάρηδες αναζητώντας να αρπάξουν την
Αλαμάναινα. Ήταν αυτή η όμορφη γυναίκα ενός μεγαλόσωμου άντρα του χωριού, του
Αλαμάνη. Όταν οι Τούρκοι ζήτησαν να μάθουν ποια είναι και που βρίσκεται η εν λόγω
γυναίκα, η ίδια η Αλαμάναινα βρήκε το θάρρος και τους είπε ότι έφυγε από το χωριό.
Οι Τούρκοι έφυγαν και έτσι γλίτωσε. Λίγο αργότερα από κάτοικο του χωριού φυγαδεύτηκε
κρυφά από τη Σιάτιστα για περισσότερη ασφάλεια. Η προφορική παράδοση λέει με το
στόμα ηλικιωμένων γυναικών ότι η ίδια ιστορία είχε επαναληφθεί λίγες μέρες νωρίτερα
και με τη μάνα του καπετάν Γιώργου Νταβέλη (Δούκα), γνωστού Γαλατινιώτη ήρωα του
τέλους του περασμένου αιώνα. Και στις δύο περιπτώσεις τη φυγάδευση και σωτηρία
των δύο γυναικών εξασφάλισε ο πατέρας του παραπάνω πληροφοριοδότη μας.
Όσον αφορά τους αιτιώδεις λόγους της εμφάνισης και διαιώνισης του
εθίμου του χορού της Ρόκας, η απάντηση δεν μπορεί να είναι μία και ξεκάθαρη. Διότι
με τη διαδοχή των γενεών και τις κάθε είδους επιδράσεις των καιρών η αρχή χάνεται
βαθιά πίσω. Ακούγοντας όμως τα τραγούδια μπορούμε να υποψιαστούμε τα γενεσιουργά
αίτια του εθίμου. Προφανώς τα τραγούδια που συνόδευαν το χορό της Ρόκας δεν χρειάστηκε
να αναζητήσουν θέματα, αλλά η ίδια η ζωή των ανθρώπων της Γαλατινής, αποτέλεσε
την έμπνευση για τη δημιουργία αυτών και του χορού. Αλλωστε το τραγούδι και ο
χορός ως οι πλέον αυθόρμητες εκδηλώσεις αποτελούν ένα είδος ανθρώπινου «λόγου».
Το συγκεκριμένο έθιμο σίγουρα τότε ικανοποιούσε την ανάγκη των γυναικών του χωριού
να εκφράσουν τις χαρές και τις λύπες τους, την θρησκευτική τους πίστη, την αγάπη
στην οικογένειά τους, γενικά τα βιώματά τους και τέλος γιατί όχι τη φιλέορτη διάθεσή
τους.
Το έθιμο του χορού της Ρόκας ήταν και εκτόνωση και γλέντι ιδίως μετά
από έναν μακρύ χειμώνα. Απλά υπήρχαν και αργότερα, λιγότερο ή περισσότερο, οι
«εθιμικές» αφορμές για να φτάσει να διαιωνίζεται μέχρι σήμερα.
Το κείμενο παρατίθεται τον Φεβρουάριο 2005 από την ακόλουθη ιστοσελίδα, με φωτογραφία, του Δήμου Ασκίου
Από τα γνωστότερα έθιμα της περιοχής είναι ο «Χορός της Ρόκας», την Τρίτη μέρα του Πάσχα που συμβολίζει τον αποχαιρετισμό των ανδρών που άλλοτε έφευγαν για να δουλέψουν ως χτίστες σε ξένα μακρινά μέρη.
ΔΗΜΗΤΡΑ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
Αξίζει να δει κανείς το χορό των γερόντων στην πλατεία της Δήμητρας,
το απόγευμα του Δεκαπενταύγουστου. Στο χορό αργότερα μπαίνουν και οι νεότεροι
και ακολουθεί ένα πραγματικό ξεφάντωμα. Η μουσική είναι παραδοσιακή όπως και τα
φαγητά, που προσφέρονται δωρεάν.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΕΜΠΟΡΙΟ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
Xώρος αναψυχής την ημέρα της Πρωτομαγιάς.
Τα παιδιά ηλικίας μέχρι 18 ετών από 30/12 μέχρι 31/12 και ώρα 20.00 (οπότε και παραδίδουν την σκυτάλη στους μεγαλύτερους) ντύνονται με παραδοσιακές στολές και γυρίζουν το χωριό με την συνοδεία ζουρνάδων, λέγοντας τα «ΚΟΛΙΑΝΤΑ» (κάλαντα).
«ΚΟΚΟΝΕΣ» έθιμο που γίνεται στο Δ. Δ. Εμπορίου το βράδυ της παραμονής της πρωτοχρονιάς μέχρι της 23.30. Ανδρες, γυναίκες και παιδιά ντύνονται καρναβάλια και επισκέπτονται τα σπίτια αστειευόμενοι με τους νοικοκυραίους.
Ανήμερα Πρωτοχρονιάς από το πρωί ντύνονται καρναβάλια (οι λεγόμενοι ΓΚΕΚΗΔΕΣ στο Εμπόριο) και χορεύουν με γκάιντα και ζουρνάδες παρασύροντας κάθε περαστικό. Το απόγευμα γίνεται παρέλαση αποκριάτικων αρμάτων έχοντας σκοπό την διασκέδαση των επισκεπτών καθότι τα θέματα και η ενδυματολογία τους είναι αυτοσχεδιασμένα. Η συμμετοχή του κόσμου παρά το τσουχτερό κρύο κάθε χρόνο από την ευρύτερη περιοχή του Δήμου είναι και το έναυσμα για την συνέχιση αυτού του εθίμου. Στο τέλος της παρέλασης καλείται να συμμετάσχει και ο επισκέπτης χορεύοντας και πίνοντας.
Στο Δ.Δ. Εμπορίου γίνεται η παραδοσιακή ρίψη του σταυρού στα παγωμένα νερά του ποταμού που διασχίζει το χωριό. Επισκέπτες από την ευρύτερη περιοχή έρχονται να παρακολουθήσουν την τελετή. Για το σημείο όπου ρίχνεται ο σταυρός γίνεται μελέτη για την διαμόρφωση του χώρου για την ασφάλεια των επισκεπτών, καθώς η προσέλευση του κόσμου είναι μεγάλη.
Στην περιοχή «Κιτέντας» του Δ.Δ. Εμπορίου, υπό την αιγίδα της πρώην Κοινότητας και του Πολιτιστικού Συλλόγου Εμπορίου, οργανώνεται η μάζωξη του κόσμου (κάτοικοι και περαστικοί), μοιράζεται χαλβάς, ελιές, κρασί, και φροντίζουν για την διασκέδαση του κόσμου με παραδοσιακή μουσική και πέταμα χαρταετού.
ΚΑΛΛΟΝΗ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
Η Πολιτιστική ζωή του χωριού οργανώνεται γύρω από γεγονότα που σηματοδοτούν και διακόπτουν την καθημερινότητά της. Έτσι οι μεγάλες θρησκευτικές γιορτές η αναχώρηση των «μπουλουκιών» των μαστόρων την άνοιξη (μετά τις αποκριές) και η επιστροφή πριν τα Χριστούγεννα, η αναχώρηση των τσελιγκάδων κοντά στον Άη Δημήτρη και η επιστροφή τους μετά τον Αη –Γιώργη, οι Γάμοι και τα πανηγύρια καθορίζουν το πλαίσιο στο οποίο οργανώνεται η πολιτιστική ζωή του χωριού.
ΚΑΣΤΟΡΙΑ (Πόλη) ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
6/1/2004 - 8/1/2004
Μες την καρδιά του χειμώνα και κατά τη διάρκεια των τελευταίων ωρών
του δωδεκαήμερου, η πόλη της Καστοριάς παραδίνεται σ' ένα μοναδικό τριήμερο γλέντι
χαράς και ξεφαντώματος, που γεννιέται αυθόρμητα μέσα στις αμέτρητες παρέες των
μικρών και μεγάλων που παίρνουν μέρος. Στις 6, 7 και 8 Ιανουαρίου, οι δρόμοι και
τα σοκάκια της πόλης σφύζουν από τις συντροφιές των ραγκουτσάρηδων που χαίρονται,
γλεντούν και χορεύουν στο ρυθμό της ξεγνοιασιάς, σκορπώντας ολόγυρα χαρά και κέφι.
Όλοι οι κάτοικοι της πόλης παραδίνονται σ' ένα ξεχωριστό Διονυσιακό
ξεφάντωμα, με τη συνοδεία λαϊκών οργάνων που παιανίζουν όλα τα παραδοσιακά μουσικά
ακούσματα της περιοχής. Πρόκειται για πανάρχαιες συνήθειες, η προέλευση των οποίων
χάνεται μέσα στο χρόνο.
Παρά τις δυσκολίες που συνάντησαν σε μια μακροχρόνια διαδρομή, πολλά
από τα στοιχεία αυτών των λατρευτικών εκδηλώσεων, που είναι γνωστές από τα ελληνορωμαϊκά
χρόνια, κατάφεραν να διατηρηθούν και να φτάσουν μέσω του Βυζαντίου και της Τουρκοκρατίας
έως τις μέρες μας.
Το κείμενο παρατίθεται τον Απρίλιο 2003 από την ακόλουθη ιστοσελίδα, με φωτογραφία, του Δήμου Καστοριάς
24/6/2003
Από τις προσφιλέστερες εκδηλώσεις που συνδέονταν με την μελλοντική
ζωή των κοριτσιών του παλαιού καιρού. Εορταζόταν στις 24 Ιουνίου και συνέπιπτε
με τη γέννηση του Αϊ Γιάννη του Προδρόμου και την καρποφορία της γης.
Οι νεαρές κοπέλες έστηναν στη μέση της αυλής ένα γερό κλαδί δέντρου,
το οποίο στολίζανε με φρούτα της εποχής.
Η μεταφορά του "βουβού νερού" από την λίμνη, το τίναγμα
του Κλήδωνα, το διάβασμα της τύχης, ο χορός των κορασιών και τα προσφερόμενα γλυκίσματα
αποτελούσαν τα σημαντικότερα στοιχεία αυτής της εκδήλωσης, που έσβησε στη διάρκεια
της δεκαετίας 1920-1930.
Τα τελευταία χρόνια, χάρις στη διάθεση και την πρωτοβουλία των ευαίσθητων
συμπολιτών, το έθιμο του Κλήδωνα αναβιώνει στις γειτονιές της παραδοσιακής Καστοριάς,
ενώ ανάλογη εκδήλωση διοργανώνει η Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών της πόλης, θυμίζοντας
μια νεανική γιορτή από τα περασμένα.
Το κείμενο παρατίθεται τον Απρίλιο 2003 από την ακόλουθη ιστοσελίδα, με φωτογραφία, του Δήμου Καστοριάς
Τις μεγάλες θρησκευτικές γιορτές του Χειμώνα και της Aνοιξης συνεχίζουν
να αναβιώνουν μέσα στην τεχνολογική εποχή μας συνήθειες και έθιμα που κληρονομήθηκαν
από τις παλαιότερες, ενώ άλλες υποχώρησαν μπρος στον νέο τρόπο ζωής και λησμονήθηκαν
εντελώς.
Ορισμένες από τις συνήθειες αυτές είναι διαπιστωμένο ότι είχαν πανάρχαια
καταγωγή.
Ξεχωριστή θέση κατέχουν στη σύγχρονη ζωή των κατοίκων της Καστοριάς:
•Τα παραδοσιακά κόλλιεντα (τοπικά κάλαντα των Χριστουγέννων) και η τοπική
παραδοσιακή μαγειρική των ημερών.
•Τα Ραγκουτσάρια (οι τοπικές γιορτές μεταμφίεσης)
•Οι Μπουμπούνες της Αποκριάς και ο Χάσκαρης.
•Η Ροδάνη του Πάσχα και ο Κλήδωνας στις 24 Ιουνίου.
Οι εκδηλώσεις αυτές στηρίζονται στη λαϊκή συμμετοχή και στην πρωτοβουλία
των πολιτιστικών σωματείων, τα οποία, σε συνεργασία με τον Δήμο Καστοριάς, διοργανώνουν
πολιτιστικές εκδηλώσεις, μεταφέροντας στον παρόντα χρόνο ό,τι μας προσέφερε η
γραπτή και προφορική παράδοση.
Το κείμενο παρατίθεται τον Απρίλιο 2003 από την ακόλουθη ιστοσελίδα, με φωτογραφία, του Δήμου Καστοριάς
ΚΟΜΝΗΝΑ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
Το έθιμο "Μαμώ(γ)εροι": Ακόμα ένα έθιμο βγαλμένο μέσα από την ποντιακή παράδοση. Αποτελεί μία μυσταγωγία γεμάτη συμβολισμούς όπου κορυφώνεται με τον τελετουργικό χορό των Μομώγερων. Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας και κάτω από το βάρος του οθωμανικού ζυγού, οι σκλαβωμένοι Πόντιοι μέσα από τον αλληγορικό αυτό χορό, ανύψωναν το ηθικό των συμπατριωτών τους αλλά και τους προετοίμαζαν για τον ξεσηκωμό χωρίς να το αντιλαμβάνονται οι Τούρκοι. Συμμετέχουν τα εξής πρόσωπα: Χορευτική ομάδα 12 ατόμων (Μωμόεροι), Μουσικοί, Νύφη, Διάβολοι, Γριά, Γιατρός, Δικαστής και ένας Γέρος. Όλοι οι παραπάνω είναι άντρες και επί τουρκοκρατίας τους Μωμόερους αναπαριστούσαν μεταμφιεσμένοι αντάρτες που με τον τρόπο αυτό κατέβαιναν στα χωριά και περνούσαν ή μαθαίνανε διάφορες πληροφορίες. Στα δρώμενα συμμετείχαν και Τούρκοι χωρίς να καταλαβαίνουν τι γίνεται. Το έθιμο διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια του δωδεκαήμερου, δηλαδή, από τη δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων έως τα Φώτα.
Το κείμενο παρατίθεται τον Μάρτιο 2005 από την ακόλουθη ιστοσελίδα της Νομαρχίας Κοζάνης
ΚΟΣΜΑΤΙ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
Την παραμονή της Πρωτομαγιάς αναβιώνει στο χωριό το έθιμο του «Κλείδωνα».
Οι γυναίκες λέγοντας τραγούδια του Κλείδωνα τοποθετούν δικά τους αντικείμενα (ασημένιο
δαχτυλίδι ή σκουλαρίκι) μέσα σε μια κανάτα για 8 ημέρες και στη συνέχεια τα βγάζουν.
Αν κάποιο αντικείμενο πρασινίσει, είναι κακός οιωνός αυτό για την κάτοχό του.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΜΑΥΡΟΔΕΝΔΡΙ (Κωμόπολη) ΚΟΖΑΝΗ
Την Καθαρά Δευτέρα κάθε χρόνο εορτάζονται τα κούλουμα με μεγάλη προσέλευση κόσμου στο δάσος βελανιδιάς ΒΔ του οικισμού όπου προσφέρεται παραδοσιακή φασολάδα.
ΜΕΓΑΡΟ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
Τα «Ρογκατσάρια» (τοπικό έθιμο) αναβιώνουν κάθε Πρωτοχρονιά. Εκείνη
την ημέρα οι νέοι του χωριού ντύνονται οι μισοί Ελληνες με φουστανέλες και οι
υπόλοιποι Τούρκοι. Πολεμούν μεταξύ τους και πάντα οι Τούρκοι πιάνονται αιχμάλωτοι.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούνιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
Ενα άλλο πολύ ενδιαφέρον έθιμο που πιθανότατα έλκει την καταγωγή του
στον Κοσμά τον Αιτωλό, αναβιώνει την ημέρα των Φώτων. Τα παιδιά του χωριού παίρνοντας
εικόνες από τα σπίτια και τις εκκλησίες κάνουν το γύρω του χωριού, στέκονται στα
τέσσερα σημεία του ορίζοντα όπως και στις εκκλησίες και ψέλνουν. Στο τέλος συγκεντρώνονται
στην πλατεία, χορεύουν και τραγουδούν.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούνιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ (Δήμος) ΚΟΖΑΝΗ
Τον μήνα Ιούνιο πραγματοποιούνται τριήμερες εκδηλώσεις, για το έθιμο του Κλύδωνα
ΣΑΜΑΡΙΝΑ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
Το έθιμο του Κλείδωνα αναβιώνει στη Σαμαρίνα σε μια ακόμη παραλλαγή
του. Στις 23 Ιουνίου το απόγευμα οι Σαμαριναίες στολίζουν ένα γκιούμι με λουλούδια
και το τοποθετούν μέσα τα δαχτυλίδια τους. Γεμίζουν το γκιούμι με νερό στη βρύση
της Μεγάλης Παναγιάς και τραγουδώντας, υπό την συνοδεία μουσικών παραδοσιακών
οργάνων, κάνουν κύκλο τις βρύσες του χωριού, καταλήγοντας στην πλατεία, όπου συνεχίζουν
το χορό. Την επομένη (24 Ιουνίου) το απόγευμα, ξεκινούν από το ίδιο σημείο και
τραγουδώντας καταλήγουν στην πλατεία. Αδειάζουν το νερό από το γκιούμι και βγάζουν
τα δαχτυλίδια τους κάνοντας ευχές. Ακολουθεί γλέντι και χορός με τη συμμετοχή
μόνο γυναικών.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούλιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΣΙΑΤΙΣΤΑ (Πόλη) ΚΟΖΑΝΗ
23/12
Στις 23 Δεκεμβρίου το βράδυ, ανάβονται μεγάλες φωτιές, "οι κλαδαριές",
σε κάθε γειτονιά, ενώ οι τοπικές αρχές και όλος ο κόσμος επισκέπτονται τις κλαδαριές
και χορεύουν γύρω απ' αυτές με συνοδεία τοπικών οργάνων.
Λένε ότι οι κλαδαριές συμβολίζουν τις φωτιές που άναψαν οι ποιμένες
στη Βηθλεέμ. Αλλά δεν μπορεί
παρά να επιβιώνουν και συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων που με τη φλόγα έστελναν
το μήνυμα κάθε ευχάριστης αγγελίας ή λύτρωσης.
Το άναμα των κλαδαριών είναι μία γραφική γιορταστική εκδήλωση, αλλά
και από τα χαρακτηριστικά έθιμα του δωδεκαήμερου στα Σιάτιστα.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό φυλλάδιο
του Δήμου Σιάτιστας
(1993).
24/12
24/12
Ειδικό ξύλο που είναι χοντρότερο στο ένα άκρο, με το οποίο χτυπούν δυνατά τις πόρτες των σπιτιών.
1/5
Η Πρωτομαγιά είναι μία από τις προσφιλέστερες και ωραιότερες γιορτές
της Ελληνικής υπαίθρου. Στη Σιάτιστα η Πρωτομαγιά τα παλιά χρόνια γιορτάζονται
στο εξωκκλήσι του Αγίου Χριστοφόρου. Σήμερα γιορτάζεται σε διάφορα σημεία της
πόλης και τραγουδιούνται πολλά τραγούδια.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό φυλλάδιο
του Δήμου Σιάτιστας
(1993).
15/8
Το Δεκαπενταύγουστο οι Σιατιστινοί δίνουν εξαιρετική σημασία στο γραφικό
έθιμο των καβαλάρηδων, με κέντρο το Μοναστήρι
της Παναγίας Μικροκάστρου, που απέχει από τη Σιάτιστα 12 χιλιόμετρα. Την ημέρα
αυτή μεγάλες παρέες με στολισμένα τ’ άλογα (πάνω από 200) πηγαίνουν στο
μοναστήρι, για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας και το μεσημέρι επιστρέφουν
στη Σιάτιστα, όπου τους υποδέχονται οι αρχές και πολύς κόσμος από τη Σιάτιστα
και τα γύρω χωριά της. Ακολουθεί γλέντι και χορός από τους καβαλάρηδες, πρώτα
στις πλατείες της Σιάτιστας και κατόπιν στα σπίτια που γιορτάζουν, μέχρι τις πρωινές
ώρες. Το έθιμο αυτό έχει την αρχή του στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Τότε η ημέρα
της Παναγίας, στις 15 Αυγούστου, έδινε την ευκαιρία στους σκλαβωμένους της περιοχής
να ζήσουν μια μέρα ελευθερίας, καθώς άγραφο προνόμιο φαίνεται είχε δοθεί από τους
Τούρκους. Από όλη τη Δυτική Μακεδονία
προσέρχονταν προσκυνητές να τιμήσουν τη Θεοτόκο, τη μητέρα του Θεού, και να πάρουν
απ’ αυτή δύναμη, αλλά και να συζητήσουν ό,τι σχετικό με την εθνική υπόθεση.
Το έθιμο διατηρείται αναλλοίωτο από τη φθορά του χρόνου και αναβιώνει κάθε χρόνο
με τον ίδιο ζήλο, το ίδιο κέφι και την ίδια πίστη στην παράδοση. Μένει ως σήμερα
δείγμα του γνήσιου θρησκευτικού αισθήματος και της βουνίσιας λεβεντιάς του Σιατιστινού
λαού και αναπόσπαστο κομμάτι της αστείρευτης παράδοσης και ιστορικής πορείας του.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό φυλλάδιο
του Δήμου Σιάτιστας
(1993).
Ένα άλλο τοπικό έθιμο που δείχνει τη βαθιά και πηγαία θρησκευτικότητα
των Σιατιστινών είναι η υποδοχή και λιτάνευση της θαυματουργικής εικόνας της Παναγίας
Μικροκάστρου στην Κάτω Σιάτιστα την Κυριακή της Ορθοδοξίας και στην Ανω Σιάτιστα
την Κυριακή του Θωμά. Στην Κάτω Σιάτιστα παραμένει η εικόνα μέχρι την Κυριακή
των Βαϊων, ενώ στην Ανω Σιάτιστα παραμένει μέχρι την Πεντηκοστή. Στα διαστήματα
αυτά γίνεται η περιφορά της Ιεράς Εικόνας από ιερέα στα σπίτια των χριστιανών
για αγιασμό.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό φυλλάδιο
του Δήμου Σιάτιστας
(1993).
ΣΜΙΞΗ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
Του Αγίου Πνεύματος οι γυναίκες του χωριού μοιράζουν πίτες, γλυκά
και επταζιμίτικο ψωμί (με μυρωδικά) στην εκκλησία του Αγ. Νικολάου και του Αγ.
Αθανασίου.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούνιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
24/6
Την παραμονή το βράδυ, οι νέες βάζουν σ' ένα γκιούμι ένα δαχτυλίδι
και ένα μπουκέτο λουλούδια, τραγουδώντας και χορεύοντας γύρω από αυτό. Στη συνέχεια
πηγαίνουν σε τρεις βρύσες να το γεμίσουν με νερό, ενώ ανήμερα της γιορτής κατευθύνονται
τραγουδώντας στις περιοχές Αγ. Αθανασίου και Αγ. Παντελεήμονα για να μαζέψουν
γιαννάκια (λουλούδια). Χορεύουν έξω από την εκκλησία του Αγ. Αθανασίου και γυρίζοντας
στα σπίτια τους ξεριζώνουν τα παλιά λουλούδια, ανταλλάσσουν μεταξύ τους καινούργια
κρεμώντας τα στους τοίχους των σπιτιών τους και αν αυτά ανθίσουν όπως είναι, τότε
αυτό είναι καλός οιωνός για τους κατόχους τους. Το απόγευμα οι γυναίκες ντύνουν
το γκιούμι νύφη (με πέπλο). Τραγουδώντας πάνε πάλι σε τρεις βρύσες, το γεμίζουν
με νερό και επιστρέφοντας βγάζουν τα δαχτυλίδια και τα λουλούδια από μέσα. Αν
το δαχτυλίδι είναι λαμπερό, αυτό αποτελεί καλό σημάδι για την ευημερία του σπιτιού.
Τέλος λύνουν τα μπουκέτα και τα πετάνε στις στέγες των σπιτιών, ενώ με το νερό
οι γυναίκες βρέχουν τα μαλλιά τους και οι νέες πιάνουν προζύμι.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούνιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΣΠΗΛΑΙΟ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
Ενδιαφέρουσα είναι η εκδήλωση προς τιμήν του Ηλιου στις 23 Δεκεμβρίου
το βράδυ. Αναβιώνει το έθιμο του Φανού, ενώ ψάλλονται Χριστιανικά τραγούδια ταυτόχρονα
με σατιρικά και προσφέρεται δωρεάν κρασί και παραδοσιακή κουλούρα.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τα παιδιά του χωριού γυρνάνε με κουδούνια,
τραγουδώντας πρωτοχρονιάτικα τραγούδια. Ανήμερα την Πρωτοχρονιά μάλιστα, αναβιώνει
το έθιμο της καμήλας: καρναβάλια γυρίζουν στο χωριό κουβαλώντας ένα ομοίωμα καμήλας
και τραγουδάνε σκωπτικά τραγούδια.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΦΛΩΡΙΝΑ (Πόλη) ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
23/12/2001
ΦΟΥΦΑΣ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
Στις 23/12 λέγονται τα «ΚΟΛΙΑΝΤΑ» με φωτιές, με παραδοσιακή μουσική και με παραδοσιακά φαγητά. Στις 31/12 γίνεται η μικρή αποκριά στην οποία ντύνονται μόνο τα αγόρια με παραδοσιακές στολές και χορεύουν γύρω από τις φωτιές με ζουρνάδες.
Στο Δ.Δ. Φούφα γίνεται προσπάθεια αναβίωσης των εθίμων για την ημέρα αυτή στην περιοχή «Κιτέντας» του Δ.Δ. Φούφα.
ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟ (Πόλη) ΚΑΣΤΟΡΙΑ
Σε εκτεταμένο ελεύθερο χώρο έκτασης 20 στρεμμάτων και ιδιοκτησίας του Δήμου φιλοξενείται η μεγάλη λαϊκή εμποροπανήγυρη που διοργανώνεται εθιμικά και διαρκεί μια εβδομάδα, το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου. Στον χώρο αυτόν, διαμορφώνονται κατά την διάρκεια του εθίμου πρόχειρες κατασκευές που στεγάζουν τα πράγματα των μικροπωλητών, κι έχει χιλιάδες επισκέπτες
ΓΡΕΒΕΝΑ (Πόλη) ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Στην πόλη των Γρεβενών δύο φορές το χρόνο γίνονται εμποροπανηγύρεις,
τα γνωστά παζάρια, εκ των οποίων το πρώτο και μεγαλύτερο διεξάγεται στο πρώτο
10ήμερο του Ιουνίου και ονομάζεται «Αχίλλης» ή «παζάρι του Αχίλλη», από το όνομα
του πολιούχου της πόλης, Αγίου Αχιλλείου, κρατάει μία εβδομάδα και έχει τις ρίζες
του στο γνωστό από την αρχαιότητα και τους βυζαντινούς χρόνους, παζάρι του Μαυρονόρους.
Το παζάρι αυτό μεταφέρθηκε στα Γρεβενά στη δεκαετία 1840 - 1850 και από τότε μέχρι
σήμερα γίνεται στη συνοικία «Μεράς», γνωστή και σαν περιοχή «Αχίλλης».
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούνιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
Στις αρχές Οκτωβρίου, στον ίδιο χώρο και το ίδιο χρονικό διάστημα
γίνεται το δεύτερο παζάρι, γνωστό και σαν «παζαρούλι» ή «χινοπωρινό παζάρι». Αυτό
έχει τις ρίζες του στο γνωστό επίσης «Κοτζά παζάρ», που γινόταν επί Τουρκοκρατίας
στο χωριό Βέντζι (σήμερα Κέντρο),
για να εξυπηρετεί τους Τούρκους της περιοχής. Μεταφέρθηκε στα Γρεβενά το 1928
και διεξάγεται κάθε χρόνο στην ίδια περιοχή, που βρίσκεται στην είσοδο της πόλης
από Κοζάνη.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούνιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΕΜΠΟΡΙΟ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
Γιορτή των κερασιών: κάθε καλοκαίρι (μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου) διοργανώνεται χορός με παραδοσιακή μουσική από το Δ.Δ. του Εμπορίου στην πλατεία του χωριού. Στους επισκέπτες μοιράζονται κεράσια από την τοπική παραγωγή.
ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ (Χωριό) ΚΑΣΤΟΡΙΑ
Διοργανώνεται εδώ και πολλά χρόνια την τελευταία Κυριακή του Οκτώβρη, στον οικισμό Καστανοφύτου, με τη συνεργασία του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου και του Δήμου. Στους επισκέπτες προσφέρονται δωρεάν κρασί και κάστανα της τοπικής παραγωγής, καθώς και ζωντανή παραδοσιακή μουσική και χορευτικά παραδοσιακών χορών.
ΛΑΚΚΩΜΑΤΑ (Χωριό) ΚΑΣΤΟΡΙΑ
Λαμβάνει χώρα στα Λακκώματα τον Οκτώβριο, και διοργανώνεται από τον Δήμο σε συνεργασία με τους κατοίκους του οικισμού. Στους επισκέπτες προσφέρονται κρασί και φασολάδα από φασόλια της τοπικής παραγωγής συνοδεία ζωντανής παραδοσιακής μουσικής και χορευτικών συγκροτημάτων. Παράλληλα η εκδήλωση αυτή λειτουργεί και ως έκθεση φασολιών.
ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
Οργανώθηκε για πρώτη φορά το 1979 από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πελεκάνου,
με σκοπό την προβολή και προώθηση των προϊόντων αμπελοκαλλιέργειας, που αποτελούν
το σημαντικότερο αγροτικό προϊόν του χωριού. Από τότε, και κάθε χρόνο, η γιορτή
διοργανώνεται με μεγάλη επιτυχία, το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου, στον ειδικά
διαμορφωμένο χώρο του Δημοτικού Σχολείου του Πελεκάνου.
Τα τελευταία 4 χρόνια και με τη συνδρομή του Δήμου Ασκίου, διοργανώνονται
παράλληλα ημερίδες ενημέρωσης του κοινού, σχετικά με την παραγωγή και διάθεση
του προϊόντος.
Το κείμενο παρατίθεται τον Φεβρουάριο 2005 από την ακόλουθη ιστοσελίδα, με φωτογραφία, του Δήμου Ασκίου
ΣΙΣΑΝΙ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
Διοργανώνεται κάθε χρόνο από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Σισανίου, το
πρώτο Σαββατοκύριακο μετά το Δεκαπενταύγουστο, στην καταπράσινη θέση «Μεριά».
Σκοπός της γιορτής είναι η προβολή του φασολιού, που αποτελεί το
κύριο αγροτικό προϊόν του χωριού και το οποίο διακρίνεται για την άριστη ποιότητά
του. Από το 1996 στο χώρο διεξαγωγής της γιορτής υπάρχουν μόνιμες εγκαταστάσεις,
ικανές να εξυπηρετήσουν περίπου 1600 επισκέπτες.
ΦΟΥΦΑΣ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
Γιορτή της Πατάτας: διοργανώνεται από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Φούφα (τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτέμβρη), προσφέροντας στους επισκέπτες φαγητά με βάση την ονομαστή πατάτα του Φούφα.
ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟ (Πόλη) ΚΑΣΤΟΡΙΑ
Έχει διάρκεια τριών ημερών, από τις 30 Δεκεμβρίου έως τις 2 Ιανουαρίου κι αποτελεί την κορύφωση της διασκέδασης στο 'Aργος Ορεστικό καθώς συγκεντρώνει κόσμο από όλον τον νομό. Την πρώτη ημέρα μεγάλος αριθμός μπουλουκιών διασκεδάζει χορεύοντας στους δρόμους μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες συνοδεία παραδοσιακών ορχηστρών που επιχορηγούνται από τον Δήμο. Την δεύτερη ημέρα κεντρικό γεγονός αποτελεί η παρέλαση του καρναβαλιού, στις τρεις το μεσημέρι, από παρέες όλων των ηλικιών, συμπεριλαμβανομένων και των σχολείων. Η τελευταία ημέρα είναι αφιερωμένη στις γυναίκες με την πατερίτσα. Μετά τις δύο το μεσημέρι, παρέες μασκαρεμένων γυναικών ξεχύνονται στους δρόμους χορεύοντας και ξεφαντώνοντας συνοδευόμενες από μουσική παραδοσιακών ορχηστρών για τις οποίες έχει φροντίσει ο Δήμος.
ΕΡΑΤΥΡΑ (Κωμόπολη) ΚΟΖΑΝΗ
Συνεχίζοντας μια μακραίωνη παράδοση από τη βυζαντινή εποχή, η Εράτυρα
γιορτάζει το καρναβάλι της την Πρωτοχρονιά. Αρχίζοντας από την παραμονή της Πρωτοχρονιάς,
τα «Σούρβα» το βράδυ της 30ης Δεκεμβρίου, ομάδες καρναβαλιών με σκεπασμένα πρόσωπα,
τα «Μπουμπουσιάρια», γεμίζουν χορεύοντας τους δρόμους και την πλατεία της Εράτυρας.
Το καρναβάλι κορυφώνεται το μεσημέρι της 2ης μέρας του έτους, με την
παρέλαση των καρναβαλιών που γίνεται στο «Παζάρι», την ιστορική πάνω πλατεία της
Εράτυρας.
Τα «Μπουμπουσιάρια» της Εράτυρας είναι ένα από τα πιο ζωντανά και
διακρινόμενα για τον αυθορμητισμό και το χιούμορ τους καρναβάλια της Δ. Μακεδονίας.
Το κείμενο παρατίθεται τον Φεβρουάριο 2005 από την ακόλουθη ιστοσελίδα, με φωτογραφία, του Δήμου Ασκίου
ΚΟΖΑΝΗ (Πόλη) ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
ΣΙΑΤΙΣΤΑ (Πόλη) ΚΟΖΑΝΗ
6/1
Τα Θεοφάνεια 6 Ιανουαρίου γίνεται μεγάλο ξεφάντωμα με τα καρναβάλια
"Τα Μπουμπουσιάρια" που λέγονται στη Σιάτιστα. Τα Μπουμπουσιάρια της Σιάτιστας είναι μία στιγμή αφιερωμένη στο πνεύμα, στην ξενοιασιά
και εκφράζει ένα δικό της τρόπο ζωής και ένα αθώο αυθορμητισμό. Την ημέρα των
Θεοφανείων τα Μπουμπουσιάρια χορεύουν όλη μέρα στις πλατείες της Σιάτιστας και
κυρίως τον πεταχτό, πραγματικό βακχικό χορό, τον Σιατιστινό Αϊ-βασιλιάτικο:
Τι χα ’γω κι’ σ' αγαπούσα κι δεν κάθουμαν καλά,
να χου ζάλη στου κιφάλι, δυό μαχαίρια στην καρδιά.
Κίνησα να ρθώ ένα βράδυ μ’ έπιασι λιανή βρουχή,
το Θεό παρακαλούσα για να σ' εύρω μοναχή...
Το τραγούδι αυτό συνεχίζεται και ως σήμερα να τραγουδιέται και να
χορεύεται σ' όλες τις γιορταστικές εκδηλώσεις των Σιατιστινών.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό φυλλάδιο
του Δήμου Σιάτιστας
(1993).
ΑΓΙΟΙ ΘΕΟΔΩΡΟΙ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
29/6/2002
ΑΓΙΟΣ ΑΧΙΛΛΕΙΟΣ (Νησάκι) ΠΡΕΣΠΕΣ
15/5
ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
26/7
ΑΓΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
09/05
Διήμερες εκδηλώσεις.
ΑΛΑΤΟΠΕΤΡΑ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
26/7/2002
ΒΑΤΟΛΑΚΚΟΣ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
15/8/2002
ΓΡΕΒΕΝΑ (Πόλη) ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
(Following URL information in Greek only)
ΔΑΣΟΧΩΡΙ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
29/6 - 30/6
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Δασοχωρίου που διαθέτει και δανειστική βιβλιοθήκη,
παίρνει μέρος στο πανηγύρι στις 29 και 30 Ιουνίου, την ημέρα της γιορτής των Αγ.
Αποστόλων, που εκτός από το παραδοσιακό γλέντι με φαγητό και χορό, περιλαμβάνει
και λαογραφικές εκθέσεις.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΔΑΣΥΛΛΙΟ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
26/7
Στη γιορτή της Αγ. Παρασκευής (26 Ιουλίου) οι Δασυλλιώτες εκκλησιάζονται στον ομώνυμο ναό και στη συνέχεια απολαμβάνουν το στιφάδο που προσφέρει η εκκλησία, ενώ ακολουθεί γλέντι με παραδοσιακή μουσική και χορό. Την ημέρα εκείνη καταφθάνει στο χωριό πολύς κόσμος από άλλες περιοχές για να προσκυνήσει τη θαυματουργή εικόνα.
ΔΟΤΣΙΚΟ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
26/7/2002
Το μεγαλύτερο πανηγύρι διεξάγεται στο Δοτσικό με την ευκαιρία της
γιορτής της Αγίας Παρασκευής και είναι τριήμερο (26, 27, 28 Ιουλίου). Στις 26
γίνεται εκκλησιασμός και διάκλιση στην ομώνυμη εκκλησία. Ακολουθεί χορός γύρω
από την εκκλησία, που τον σέρνει ο γεροντότερος του χωριού. Και τα τρία βράδια
το γλέντι γίνεται στην πλατεία με χορούς και τραγούδια.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούλιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΔΡΕΠΑΝΟ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
Γίνεται 3ήμερο πανηγύρι.
ΕΜΠΟΡΙΟ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
Λαογραφικό Φεστιβάλ Παραδοσιακής Μουσικής και χορού: διοργανώνεται με επιτυχία κάθε καλοκαίρι από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Εμπορίου (συνήθως μέσα στον Ιούλιο) με την συμμετοχή παραδοσιακών συγκροτημάτων από όλο τον ελλαδικό χώρο.
ΙΤΕΑ (Οικισμός) ΓΡΕΒΕΝΑ
8/9
Στις 8 Σεπτεμβρίου που τιμάται το Γενέσιον της Θεοτόκου, πανηγυρίζει
η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην Ιτέα και μετά τον εκκλησιασμό ακολουθεί γλέντι
στα καφενεία.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΚΑΛΗΡΑΧΗ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
28/6 - 30/6
Τριήμερο γλέντι διεξάγεται στην Καληράχη στη γιορτή των Αγ. Αποστόλων (28, 29, 30 Ιουνίου). Την πρώτη ημέρα (29/6) μετά τη δοξολογία ακολουθεί το έθιμο της Διάκλισης. Αργότερα μοιράζεται στους παρευρισκόμενους γίδα βραστή από τον Πολιτιστικό Σύλλογο και από παράγοντες της Εκκλησίας.
ΚΑΛΛΟΝΗ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
20/7
Την παραμονή της γιορτής του Προφήτη Ηλία (19/7) και ανήμερα (20/7)
γίνεται γλέντι στην πλατεία του χωριού με παραδοσιακό τρόπο (ορχήστρα με χάλκινα
όργανα). Το πρωί μετά τον εκκλησιασμό στο εξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία, ακολουθεί
γεύμα προσφορά της εκκλησίας και χορός στο προαύλιο.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Ιούλιο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΚΑΛΟΝΕΡΙ (Χωριό) ΚΟΖΑΝΗ
6/7 - 7/7
Το εξωκλήσι της Αγίας Κυριακής βρίσκεται 1 χλμ. περίπου από τον οικισμό
του Καλονερίου. Στον ίδιο χώρο βρίσκονται το παλιό και νέο εξωκλήσι, που κτίστηκε
το 1969 με προσωπική εργασία των κατοίκων του χωριού, ενώ η ηλικία του παλιού
ναού δεν είναι γνωστή. Την ιστορία του ναού συνοδεύουν πολλές διηγήσεις των κατοίκων
του χωριού για την θαυματουργή δύναμη της Αγίας.
Στο εξωκλήσι υπήρχαν πολλές παλιές εικόνες ανεκτίμητης αξίας, μεταξύ
των οποίων και αυτής της Αγίας Κυριακής, που σήμερα φυλάσσονται σε ασφαλές μέρος.
Κάθε χρόνο, στις 6 Ιουλίου, παραμονή της εορτής της Αγίας Κυριακής,
γίνεται λιτάνευση της εικόνας από το χωριό έως το εξωκλήσι και ακολουθούν εκδηλώσεις
προς τιμή της Αγίας.
Το κείμενο παρατίθεται τον Φεβρουάριο 2005 από την ακόλουθη ιστοσελίδα του Δήμου Ασκίου
ΚΑΣΤΟΡΙΑ (Πόλη) ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
20/7/2002
Προστάτη των γουνοποιών
ΚΑΤΑΚΑΛΗ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
23/4
Ωραίο πανηγύρι γίνεται στην Κατάκαλη το βράδυ της 23ης Απριλίου στα
καφενεία του χωριού. Υπάρχει ορχήστρα που παίζει δημοτική μουσική, ενώ το πρωί
της ίδια ημέρας μετά τη δοξολογία στην ομώνυμη εκκλησία, ακολουθούν χοροί και
τραγούδια γύρω από αυτή.
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
ΚΕΝΤΡΟ (Χωριό) ΓΡΕΒΕΝΑ
Οπως φανερώνει και το παλιό του όνομα, Βέντζι, εκεί διεξαγόταν ένα
από τα μεγαλύτερα παζάρια της Δυτικής Μακεδονίας επί Τουρκοκρατίας, το «Βέντζ
Παζάρ».
Το κείμενο (απόσπασμα) παρατίθεται τον Οκτώβριο 2003 από τουριστικό
φυλλάδιο (1998) της Νομαρχίας
Γρεβενών.
Λάβετε το καθημερινό newsletter με τα πιο σημαντικά νέα της τουριστικής βιομηχανίας.
Εγγραφείτε τώρα!
